Yayın Tarihi: 9 Şubat 2025
Complement (Tamlayıcı) Nedir?
“Complement” terimi, duygu, görünüş, varlık ya da benzer durumları ifade eden fiillerin anlamını tamamlayan kelime ya da kelime gruplarını ifade eder. Bu tür fiiller, copulative ya da linking fiiller olarak adlandırılır ve bunlar hakkında daha ayrıntılı bilgi (örneğin, kitapta sayfa 41’de) bulunabilir.
Önemli nokta:
• Copulative (bağlayıcı) fiiller, doğrudan nesne almaz; onlar anlamlarını tamamlayan tamlayıcılarla (complement) desteklenirler.
• “To be” fiilinin tüm formları, yardımcı (auxiliary) fiil olarak kullanılmadıkları sürece bağlayıcı fiil olarak işlev görür.
- Örnek Cümleler ve Açıklamaları
a) “He seems well.”
– Burada “seems” fiili eylem ifade etmek yerine varlık, durum bildirme işlevindedir.
– “Seem” (görünmek) fiili, özne “he” (o) ile “well” (iyi) sözcüğünü birbirine bağlar.
– “Well” kelimesi, “seems” fiilinin tamamlayıcısı yani complement olarak görev yapar.
– Cümlenin yapısı, sanki bir hasta raporunda durum bildiriliyormuş gibi, hiçbir eylem değil sadece durum aktarılmaktadır.
b) “He will be a carpenter.”
– “Will be” ifadesi, “he” öznemizi “carpenter” (marangoz) isim ile birbirine bağlar.
– Burada herhangi bir eylem gerçekleşmez; “carpenter” bağlayıcı fiili tamamlayan (complement) öge olarak kullanılır.
c) “Emma feels fine early in the morning.”
– “Feels” fiili, Emma’nın durumunu ifade eder ve bağlayıcı (copulative) fiil görevindedir.
– “Fine” kelimesi, “feels” fiilinin tamamlayıcısıdır.
Not:
– “Feel” fiili her zaman bağlayıcı olarak kullanılmaz. Örneğin, “She felt the table.” cümlesinde “felt”, fiziksel bir eylemi (duyma, dokunma) ifade eder ve “the table” kelimesi doğrudan nesne görevi görür. Bu durumda “the table”, complement değil, direct object (doğrudan nesne) olur.
- Cümlenin Ana Öğelerini Nasıl Belirleriz?
Aşağıdaki adımlar, bir cümlenin temel öğelerini bulmak için kullanılabilir:
(1) Fiili (verb) bulun:
– Sormanız gereken sorular: “Ne oluyor?” ya da “Hangi durum bildiriliyor?”
(2) Özne (subject) bulun:
– “Kim veya ne fiilin ya da fiillerin eylemini gerçekleştiriyor?” veya “Kimin ya da neyin durumu bildiriliyor?”
(3) Doğrudan Nesne (direct object) bulun:
– “Fiilin ya da fiillerin eylemini kim veya ne alıyor?”
(4) Tamlayıcıyı (complement) bulun:
– “Hangi öge, fiile anlam kazandırıyor ya da fiili tamamlıyor?”
Önemli Uyarı:
– Bir fiil, eğer doğrudan nesne alıyorsa, tamamlayıcı (complement) alamaz.
– Benzer şekilde, bir fiil tamamlayıcı alıyorsa, doğrudan nesne almamalıdır.
- Alıştırma Açıklaması
Verilen alıştırmada, cümlelerde yer alan özne, fiil, doğrudan nesne ve (varsa) tamlayıcı gibi temel öğeleri belirlemeniz istenmektedir. Metinde ayrıca bazı cümlelerde henüz tartışılmamış diğer öğeler bulunabilir; bu konular ilerleyen bölümlerde açıklanacaktır.
- Örnek Cümleler
Metin, aşağıdaki örnek cümlelerle konunun pekiştirilmesine yardımcı olmaktadır:
• “Many cats have fleas.”
– Bu basit cümlede “many cats” özne, “have” fiil, “fleas” doğrudan nesnedir.
• “Bill and Tom appeared happy.”
– “Bill and Tom” öznedir, “appeared” (göründü) fiil, “happy” (mutlu) ise bu fiilin tamamlayıcısıdır.
Ardından, sıralanan 25 cümle (örneğin, “Playwrights and authors receive acclaim.”, “Libraries preserve the wisdom of civilization.”, …, “Although Polish, Conrad wrote in English.”) üzerinden konu pratiği yapılması istenmektedir. Bu cümleler, okuyucunun belirtilen teknik bilgileri kullanarak cümlenin temel ögelerini (subject, verb, direct object ve complement) tespit etmesini amaçlamaktadır.
Özetle:
– Tamlayıcı (complement), bağlayıcı fiillerin (copulative veya linking verbs) anlamını tamamlayan ögedir.
– Bu öge, cümlenin nesne konumunda yer alsa da, fiilin anlamını pekiştirmek için gereklidir.
– Cümlenin temel öğelerini ayırt etmek için önce fiili, sonra özneyi, ardından (eğer varsa) doğrudan nesneyi ve tamamlayıcıyı belirlemelisiniz.
– Fiillerin ya doğrudan nesne ya da tamamlayıcı alabileceğini, ancak her ikisini aynı anda alamayacağını unutmamak gerekir.
Bu açıklamalı metin, bağlayıcı fiillerin ve onların tamamlayıcılarının ne olduğu ile cümlenin temel öğelerini nasıl belirleyeceğimize dair kapsamlı bir rehber sunmaktadır.
Aşağıda, her cümlenin temel ögelerini (özne, fiil, doğrudan nesne ve (varsa) tamamlayıcı) belirten açıklamalı çözümleri bulabilirsiniz. Bazı cümlelerde kopulatif (bağlayıcı) fiiller kullanıldığı için nesne yerine tamamlayıcı (complement) yer alabilir. İşte 25 alıştırmanın çözümü:
Önemli Notlar:
• Bir cümlenin temel ögelerini belirlerken önce “Ne oluyor?” sorusuyla fiili, “Kim veya ne?” sorusuyla özneyi, “Eylemi kim veya ne alıyor?” sorusuyla eylemin nesnesini (ya da kopulatif fiil kullanılıyorsa, fiili tamamlayan ögeyi) bulmalısınız.
• Kopulatif (linking) fiiller; “appear,” “seem,” “be”, “feel” (durum bildiren anlamdaki) gibi eylemler için kullanılmaktadır. Bu fiiller, doğrudan nesne almaz; bunun yerine, öznenin durumunu belirten tamamlayıcıya (complement) ihtiyaç duyar.
Örnek Çözümler:
Önce kısa örnekler (metnin içindeki örnekler):
A. Many cats have fleas.
– Özne: Many cats
– Fiil: have
– Doğrudan Nesne: fleas
B. Bill and Tom appeared happy.
– Özne: Bill and Tom
– Fiil: appeared (kopulatif)
– Tamlayıcı (Complement): happy
(Not: “happy” doğrudan nesne değil, öznenin durumunu belirten bir tamamlayıcıdır.)
Alıştırma 1.
“Playwrights and authors receive acclaim.”
• Özne: Playwrights and authors
• Fiil: receive
• Doğrudan Nesne: acclaim
Alıştırma 2.
“Libraries preserve the wisdom of civilization.”
• Özne: Libraries
• Fiil: preserve
• Doğrudan Nesne: the wisdom of civilization
(Not: “the wisdom of civilization” bir isim tamlamasıdır, doğrudan nesne rolündedir.)
Alıştırma 3.
“Stores are busiest at Christmastime.”
• Özne: Stores
• Fiil: are (kopulatif)
• Tamlayıcı (Complement): busiest
• Zarf Tümleci: at Christmastime (zaman veya yer belirten ek öge)
Alıştırma 4.
“Buenos Aires has the largest opera house in the world.”
• Özne: Buenos Aires
• Fiil: has
• Doğrudan Nesne: the largest opera house in the world
(Not: “the largest opera house in the world” isim tamlaması olarak nesne görevindedir.)
Alıştırma 5.
“Religion is a popular course in many colleges.”
• Özne: Religion
• Fiil: is (kopulatif)
• Tamlayıcı (Complement): a popular course in many colleges
Alıştırma 6.
“Eli and Samuel were Old Testament prophets.”
• Özne: Eli and Samuel
• Fiil: were (kopulatif)
• Tamlayıcı (Complement): Old Testament prophets
Alıştırma 7.
“Wars have produced death and destruction.”
• Özne: Wars
• Fiil: have produced
• Doğrudan Nesne: death and destruction
(Not: İki nesne “death” ve “destruction” “ve” ile bağlıdır, fakat birlikte tek bir bütün nesne olarak düşünülebilir.)
Alıştırma 8.
“Tamara telephoned her brothers.”
• Özne: Tamara
• Fiil: telephoned
• Doğrudan Nesne: her brothers
Alıştırma 9.
“The waiter served mineral water to his customers.”
• Özne: The waiter
• Fiil: served
• Doğrudan Nesne: mineral water
• Dolaylı Nesne (vesaire): to his customers
(Not: “to his customers” ögenin eylemin alıcısını belirtir; bazı açıklamalarda “vesaire” öğesi de belirtilir.)
Alıştırma 10.
“The dormitory was ransacked.”
• Özne: The dormitory
• Fiil: was ransacked
(Not: Bu cümlede pasif yapı kullanılmıştır; “ransacked” eylemin sonucu, dolayısıyla başka bir nesne yoktur.)
Alıştırma 11.
“Burglars were ransacking the dormitory.”
• Özne: Burglars
• Fiil: were ransacking
• Doğrudan Nesne: the dormitory
Alıştırma 12.
“Helen studied Italian in Switzerland.”
• Özne: Helen
• Fiil: studied
• Doğrudan Nesne: Italian
• Zarf Tümleci: in Switzerland
(Not: “Italian” burada ders konusu ya da öğrenilen dil anlamında nesnedir.)
Alıştırma 13.
“She felt the lining of her coat.”
• Özne: She
• Fiil: felt
• Doğrudan Nesne: the lining of her coat
(Not: “felt” burada dokunma eylemini ifade ettiğinden, “the lining…” nesne konumundadır.)
Alıştırma 14.
“He felt well again.”
• Özne: He
• Fiil: felt (kopulatif anlamda – duygu, hal bildiriyor)
• Tamlayıcı (Complement): well
• Zarf Tümleci: again (zamanı veya tekrarı gösterir)
Alıştırma 15.
“The defendants called their lawyer.”
• Özne: The defendants
• Fiil: called
• Doğrudan Nesne: their lawyer
Alıştırma 16.
“An orderly mind ensures success in business.”
• Özne: An orderly mind
• Fiil: ensures
• Doğrudan Nesne: success in business
(Not: “in business” nesneyi niteleyen zarf veya ek bilgi olarak kabul edilebilir.)
Alıştırma 17.
“Microchips have revolutionized the communications industry.”
• Özne: Microchips
• Fiil: have revolutionized
• Doğrudan Nesne: the communications industry
Alıştırma 18.
“A bibliography is a list of books and articles.”
• Özne: A bibliography
• Fiil: is (kopulatif)
• Tamlayıcı (Complement): a list of books and articles
Alıştırma 19.
“Even teenagers carry cellular telephones today.”
• Özne: Even teenagers
• Fiil: carry
• Doğrudan Nesne: cellular telephones
• Zarf Tümleci: today
Alıştırma 20.
“Few professionals in England now wear bowler hats.”
• Özne: Few professionals in England
• Fiil: wear
• Doğrudan Nesne: bowler hats
• Zarf Tümleci: now
(Not: “in England” öznemizi niteleyen bir sıfat tümleci gibidir.)
Alıştırma 21.
“The shirt and tie suited him well.”
• Özne: The shirt and tie
• Fiil: suited
• Doğrudan Nesne: him
• Ek Bilgi/Tamlayıcı (Complement/Adverbial Complement): well
(Not: “well” burada, uygunluk ya da durum bildirir.)
Alıştırma 22.
“Outstanding matadors are highly respected in Spain.”
• Özne: Outstanding matadors
• Fiil: are (kopulatif)
• Tamlayıcı (Complement): highly respected
• Zarf Tümleci: in Spain
(Not: “highly respected” öznelerin durumunu belirten, fiilin tamamlayıcısıdır.)
Alıştırma 23.
“Many homes now are air conditioned.”
• Özne: Many homes
• Fiil: are (kopulatif)
• Tamlayıcı (Complement): air conditioned
• Zarf Tümleci: now
(Not: “air conditioned” öznelerin durumunu belirten bir sıfattır.)
Alıştırma 24.
“Air conditioning cleans and cools buildings.”
• Özne: Air conditioning
• Fiil: cleans and cools (iki eylem; her ikisi de aynı özneyi paylaşır)
• Doğrudan Nesne: buildings
(Not: “Air conditioning” burada eylemleri gerçekleştiren ögedir.)
Alıştırma 25.
“Although Polish, Conrad wrote in English.”
Bu cümlede, ana cümleye ek olarak bir ara cümle (“Although Polish”) bulunmaktadır.
• Ara Cümle: Although Polish
– Bu ifade, Conrad’ın uyruk veya dilsel kökenine dair ek bilgi veren bir zarf (ya da yan cümle) olarak işlev görür.
• Ana Cümle: Conrad wrote in English.
– Özne: Conrad
– Fiil: wrote
– Zarf Tümleci: in English
(Not: “Polish” kelimesi burada Conrad’ın özelliklerini belirtmek için kullanılmış, ama ana cümlenin temel yapısına dahil değildir.)
Özet
Her cümlede, öncelikle özne ve fiil belirlenir; ardından fiilin gerektirdiği şekilde doğrudan nesne veya tamamlayıcı bulunur.
– Kopulatif fiiller, özne ile bir tamamlayıcıyı birbirine bağlarken, diğer fiiller eylemin doðrudan nesnesini alır.
– Ek ögeler (zarflar, zarf tümleçleri, dolaylı nesneler vb.) cümlenin anlamını zenginleştirmek için kullanılır.
Bu çözümler, her bir cümlenin temel ögelerini ayırt etmenize yardımcı olacaktır. Herhangi bir sorunuz olursa ya da daha fazla açıklama isterseniz, lütfen sorun!