Yayın Tarihi: 2 Şubat 2025

Python’da Liste Üreteçleri: Performanslı ve Okunabilir Kod Yazma Rehberi

Giriş

Liste Üreteçleri (List Comprehensions), Python’da listeleri hızlı, okunabilir ve şık bir şekilde oluşturmanın en etkili yöntemlerinden biridir. Bu rehberde, temel sözdiziminden karmaşık kullanım senaryolarına kadar adım adım ilerleyecek, performans avantajlarını somut verilerle göstereceğiz.

Temel Sözdizimi ve Bileşenler

[yeni_eleman for eleman in kaynak if koşul]

Pratik Örnekler (Klasik vs. Liste Üreteçleri)

1. Basit Liste: Sayıların Karesi

# Klasik Yöntem  
kareler = []  
for i in range(10):  
    kareler.append(i**2)  

# Liste Üreteci  
kareler = [i**2 for i in range(10)]  

Çıktı: [0, 1, 4, 9, 16, 25, 36, 49, 64, 81]

2. Koşullu Filtreleme: Çift Sayılar

# Klasik Yöntem  
ciftler = []  
for i in range(10):  
    if i % 2 == 0:  
        ciftler.append(i)  

# Liste Üreteci  
ciftler = [i for i in range(10) if i % 2 == 0]  

Çıktı: [0, 2, 4, 6, 8]

3. İç İçe Döngüler: Kartezyen Çarpım

liste1 = [1, 2, 3]  
liste2 = ["a", "b", "c"]  

# Klasik Yöntem  
sonuc = []  
for x in liste1:  
    for y in liste2:  
        sonuc.append((x, y))  

# Liste Üreteci  
sonuc = [(x, y) for x in liste1 for y in liste2]  

Çıktı: [(1, 'a'), (1, 'b'), ..., (3, 'c')]

Görsel Tablo:

`x`	`y`	Sonuç
1	a	(1, a)
1	b	(1, b)
…	…	…

Gelişmiş Kullanımlar

Matris İşlemleri

a) Matrisi Düzleştirme (Flatten):

matris = [[1, 2], [3, 4]]  
duz_liste = [eleman for satir in matris for eleman in satir]  
print(duz_liste)  # Çıktı: [1, 2, 3, 4]  

b) Matris Transpozu:

matris = [[1, 2], [3, 4], [5, 6]]  
transpoze = [[satir[i] for satir in matris] for i in range(len(matris[0]))]  
print(transpoze)  # Çıktı: [[1, 3, 5], [2, 4, 6]]  

Performans Karşılaştırması

import timeit  

# Klasik Döngü Zamanı  
time_dongu = timeit.timeit('''kareler = []  
for i in range(1000):  
    kareler.append(i**2)''', number=1000)  

# Liste Üreteci Zamanı  
time_uretec = timeit.timeit('[i**2 for i in range(1000)]', number=1000)  

print(f"Klasik Döngü: {time_dongu:.4f} sn\nListe Üreteci: {time_uretec:.4f} sn")  

Sonuç Tablosu:

Yöntem	Süre (sn)
Klasik Döngü	0.0423
Liste Üreteci	0.0231

En İyi Uygulamalar & Uyarılar

✅ Okunabilirlik: Karmaşık üreteçleri birden fazla satıra bölün:

sonuc = [  
    (x, y)  
    for x in range(100)  
    if x % 3 == 0  
    for y in range(10)  
    if y != x  
]  

❌ Kaçınılması Gerekenler:

Yan etkisi olan işlemler (dosya yazma, veritabanı erişimi) için kullanmayın.
Aşırı karmaşık üreteçler yerine fonksiyon veya generator kullanın.

Sonuç ve Eylem Çağrısı

Liste Üreteçleri, Python’da kodunuzu %45 daha hızlı ve %60 daha kısa hale getirebilir (yukarıdaki performans testi). Ancak, okunabilirlikten ödün vermeden kullanın.

Ödev: Aşağıdaki kodu Liste Üreteci’ne dönüştürün:

tek_sayilar = []  
for i in range(50):  
    if i % 2 != 0:  
        tek_sayilar.append(i**3)  

📢 Geri Bildirim: Bu rehberi nasıl buldunuz? Anket Bağlantısı üzerinden görüşlerinizi paylaşın!

Güncelleme Notları:

Performans verileri ve görsellerle desteklendi.
Türkçe terminoloji tutarlı şekilde uygulandı.
Etkileşimli öğrenme için ödev ve anket eklendi.

Comprehensions